KARLUKLAR


Türgiş hakimiyetine son veren Karluk Türkleri daha önce Göktürk Devleti' ne bağlı yarı müstakil bir hayat yaşıyorlardı. Karluk beylerine "Kül Erkin" denilirdi. Bunlar imparatorluğun batısında oturdukları için, İstemi Kağan' ın Hazar ve Maveraünnehir taraflarına yaptığı seferlerde Karluklar' dan çok faydalandı. Göktürk Devleti yılınca çin ona bağlı diğer Türk ülkeleri gibi Karluk ülkesinde de hakimiyet kurmak istemişti, fakat Karluklar çin' e boyun eğmediler ve kendi başlarına bir devlet oldular. Karluk prensleri, Türkler' in Aşına (Bozkurt) soyundan gelmedikleri için "Kağan" ünvanını alamıyorlardı. Bunlar ancak "Yabgu" olabiliyorlardı.

Göktürk Devleti tekrar kurulduğu zaman Kapgan Kağan bunları yeniden itaat altına almış, devlete bağlamıştı. Sonradan Karluklar Göktürk Devleti' nin yıkılmasında Uygurlar' la (Dokuzoğuzlar) işbirliği yaptılar. Uygur Devleti kurulunca Karluk beyine sol kol yabguluğu verildi. Daha sonra Karluklar Türkeş Devleti' nin zayıflamasından faydalanarak onların hakim olduğu bölgelere yayıldılar. Bu yayılma onları Batı' da İslam ordularıyla karşı karşıya getirdi. Bu sırada çin, ilerleyen Müslüman kuvvetlerini durdurmak için büyük bir orduyla Batı seferi açmıştı. Asya' da Müslümanlığın kaderini belirleyecek olan bu savaşta çin' in bütün entrikalarına rağmen Karluklar-Müslüman olmadıkları halde İslam ordusuyla birleştiler ve 751 yılındaki meşhur Talas Meydan Muharebesi' nde birleşik Türk-Arap orduları çinliler' i müthiş bir mağlubiyete uğrattı. Bundan sonra Karluklar artık Araplar' la daha yakın temasa geçeçekler ve ilk Müslüman Türkler olacaklardır.

KAYNAK: Tarihte Türkler-Prof.Dr.Erol Güngör
Sayfa:40,41-ötüken Yayınları